Witamina D - przedawkowanie, źródła, wytwarzanie, niedobory, norma

 (131)    (0)    0

  ZdrowieDieta  

Witamina D zawładnęła aptecznymi półkami. Wszem i wobec trąbi się o suplementacji witaminą D w okresie jesienno-zimowym. Nikt nie wspomina o jej przedawkowaniu. Sprawdź, jakie są objawy nadmiaru witaminy D oraz czym grozi jej przedawkowanie. Pamiętaj, by wybierać sprawdzone suplementy diety.

.

Rosnąca popularność witaminy D. Historia

.

Kariera witaminy D zaczęła od krzywicy. W drugiej połowie XVII wieku większość dzieci cierpiała na tę chorobę. Taka sytuacja ciągnęła się przez wieki, a największy odsetek dzieci cierpiący na krzywicę przypadł na czasy rewolucji przemysłowej. W Holandii w drugiej połowie XIX wieku badania wykazały, że 80-90% dzieci miało krzywicę [1,2]. Leczono ją lewatywami, upustami krwi i środkami wymiotnymi. Metodę leczenia światłem słonecznym jako pierwszy opisał Jędrzej Śniadecki.

.

W latach 30-tych XX wieku potwierdzono, że witamina D zapobiega krzywicy. Nastał istny szał wzbogacania żywności tą witaminą. Dodawano ją nawet do hamburgerów i piwa!

.

Koniec nastąpił w latach 50. XX wieku, kiedy zaczęto opisywać przypadki nowo narodzonych dzieci z wadami w budowie czaszki, aorty, upośledzeniem umysłowym i hiperkalcemią. Docierały również doniesienia o podwyższonych poziomach wapnia u ludzi [3,4].

.

Nadmiar witaminy D sprawia, że stężenie wapnia w surowicy jest zbyt duże, a to z kolei jest czynnikiem ryzyka zgonu [5,6,7].

.

Równolegle przeprowadzono badania obserwacyjne, które powiązały niski poziom witaminy D we krwi z “wszystkim co złe”. Choroby serca. Cukrzyca. Rak. Zaburzenia nastroju. Demencja. Nastąpił czas, w którym wszyscy rzucamy się na witaminę D!

.

Popadanie w skrajności nigdy nie jest dobre. Najnowsze doniesienia naukowe potwierdzają, że co za dużo to niezdrowo [8].

.

kapsułki witamina D

ZOBACZ OFERTĘ - PHARMOVIT WITAMINA D3 2000 50PG - 120 KAPS.

.

Witamina D a proces jej wytwarzania

.

Witamina D jest hormonem, nie witaminą. Z definicji wynika, że witaminy muszą być dostarczane do organizmu z zewnątrz, bo on sam nie jest w stanie jej wytworzyć.

.

W przypadku witaminy D jest inaczej. To skóra jest w stanie ją wyprodukować. Wystarczy, że wystawimy ją na słońce.

.

Jak wygląda proces wytwarzania witaminy D? Światło UVB obecne w promieniach słonecznych sprawia, że enzymy zaczynają pracować. Przerabiają 7-dehydrocholesterol w prowitaminę D. By prowitamina D się aktywowała, musi być udoskonalona. Dzieje się to w wątrobie oraz innych tkankach, gdzie kolejne enzymy dokładają grupę -OH w pozycji 25. W ten sposób powstaje 25(OH)D, czyli kalcydiol. To jeszcze nie koniec. Ta forma wciąż nie jest jeszcze aktywna i wymaga przyłączenia grupy OH w pierwszej pozycji. Ta przemiana następuje w nerkach. Dopiero 1,25(OH)D jest biologicznie aktywną cząsteczką.

.

Wniosek? Nasz organizm musi mieć sprawną wątrobę i nerki, by produkować witaminę D.

.

Mierzenie witaminy D. Odpowiedni poziom witaminy D

.

W badaniach sprawdzających ilość witaminy D mierzymy kalcydiol, który jest krążącą formą witaminy D. Jego okres półtrwania trwa 2-3 tygodnie, natomiast forma najbardziej aktywna, czyli 1,25(OH)D żyje ok. 8-12 godzin. W dodatku jego stężenie dynamicznie się zmienia, dlatego nie jesteśmy w stanie zmierzyć ostatecznej formy witaminy D.

.

WITAMINA d3 TABLETKI

ZOBACZ OFERTĘ - PROGRESS LABS WITAMINA K2+D3 - 120 TAB.

.

Dziennie latem syntezujemy w skórze od 209 do 651 IU [9].

.

IU jest skrótem od międzynarodowej jednostki wskazującej aktywności substancji biologicznie czynnych, w tym witamin.

.

Ile potrzebujemy IU, by zdrowo i długo żyć?

.

Noworodki i dzieci do 6 miesiąc życia - 400 IU na dobę.

Dzieci od 6 miesiąca życia do roku - 400-600 IU na dobę (w zależności od dobowej dawki przyjmowanej z pokarmem)

Dzieci do 18 roku życia - 600-1000 UI na dobę

W przypadku otyłości - do 2000 IU na dobę

Dorośli - 800-2000 IU na dobę, w zależności od masy ciała [10, 11].

.

Dieta bogata w witaminę D. Jedz ryby!

.

Pamiętajmy, że od września do kwietnia synteza skórna jest niewystarczająca, dlatego powinniśmy dbać o zjadanie produktów zawierających witaminę D. Albo bazować na zapasach zgromadzonych w naszym tłuszczu.

.

Dlatego musimy ją zjadać, bądź bazować na zgromadzonych we własnym tłuszczu zapasach. j jaja i sery żółte również bogate są witaminę D.

.

Należą do nich tłuste ryby, takie jak:

- węgorz - 1200 IU w 100 g,

- łosoś - 540 IU w 100 g,

- śledź - 480 IU w 100 g,

- pstrąg tęczowy - około 400 IU w 100 g

.

łosoś

.<rel="nofollow"/span>

Witaminę D dostarczysz również jedząc halibuta, karpia, makrelę, czy solę. Pewne ilości witaminy D znajdują się również w innych rybach, w wątrobie wołowej, serze, jajach, kurczach oraz pieczarkach i grzybach, który miały kontakt ze światłem UV [12,13].

.

Wytyczne dotyczące witaminy D

.

Istnieją zalecenia dotyczące tego, że od kwietnia do września powinniśmy przeznaczyć na kąpiel słoneczną co najmniej 15 minut. Między godziną 10:00, a 15:00. Na skórze nie powinniśmy mieć żadnych filtrów, a 18% naszego ciała powinna być odsłonięta [14].

.

Badanie krwi mówi nam, czy cierpimy na niedobory witaminy C, czy nie. Wg wytycznych obowiązujących w Polsce ilość witaminy D interpretujemy w następujący sposób [10]:

- 20 ng/ml - deficyt

- 20–30 ng/ml -stężenie suboptymalne

- 30–50 ng/ml - stężenie optymalne

.

Nadmiar, przedawkowanie witaminy D - czy to możliwe?

.

W tym momencie chciałabym się skupić na nie tyle niedoborach, co na nadmiarze witaminy D. W internecie można znaleźć mnóstwo artykułów dotyczących niedoborów witaminy D.

.

Mało kto mówi o jej przedawkowaniu. Temat wydaje się być ważny, biorąc pod uwagę lobby farmaceutyczne. Gdy zajrzysz następnym razem do apteki przyjrzyj się, czego na półkach stoi najwięcej.

.

Nadmiar witaminy D sprzyja infekcjom górnych dróg oddechowych

.

Badania przeprowadzone na pacjentach z astmą, którzy suplementowali 4000 IU i osiągali poziom 25(OH)D równy 30 ng/ml borykali się z częstszą ilością infekcji dróg oddechowych [15].

.

W innym badaniu podzielono mieszkańców domów opieki na 3 grupy. Przez rok podawano im trzy różne dawki witaminy D. Podawanie wysokich dawek witaminy D wiązało się z częstszymi o 52% infekcjami oraz dłuższym czasem ich trwania [16].

.

Przedawkowanie witaminy D zwiększa ryzyko zgonu

.

Zarówno niedobory, jak i przedawkowanie witaminy D zwiększa ryzyko zgonu [17].

pudełko z witaminą D w kapsułkachZOBACZ OFERTĘ - MYVITA SILVER PURE 100% WITAMINA D3 4000 IU - 60 KAPS.

.

Zakresy witaminy D sięgające powyżej 45-50 ng/ml wiążą się z większą śmiertelnością. W Danii obserwowano ćwierć miliona ludzi. Stężenie w surowicy powyżej 56 ng/ml zwiększało ryzyko zgonu o 30% [18].

.

W latach 2007-2011 wyodrębniono dane blisko pół miliona osób. Najmniej osób umarło, mając stężenie witaminy D na poziomie 20-36 ng/ml. Ryzyko zgonu wzrosło o 91% przy poziomie niższym niż 10 ng/ml. Przy poziomie 10-20 ng/ml było zwiększone o 26%. Najniższe odnotowano, gdy pacjent miał 20-36 ng/ml. Po przekroczeniu 36 ng/ml śmiertelność zwiększała się o 13% [19].

.

Badania obserwacyjne nie są określają jednak powodów i skutków. Stężenie witaminy D w surowicy może wpłynąć na ryzyko różnych chorób. Problem w tym, że może, nie musi. Choroby również mogą wpływać na poziom witaminy D [20,21].

.

Nie zaleca się stosowania większych dawek niż 4000 IU. Dzienna dawka 100 IU średnio podnosi poziom witaminy D o 1 ng/ml. Dostarczenie organizmowi 4000 IU powoduje wzrost stężenia do ponad 50 ng/ml. Nie ma dowodów, które potwierdzałyby korzyści wynikające z tak wysokiego stężenia witaminy D. Jednocześnie nie można wykluczyć, że przedawkowanie witaminą D może zaszkodzić.

.

Nadmiar witaminy D zwiększa ryzyko upadków

.

Upadki u osób starszych mogą mieć dramatyczne konsekwencje. Według Światowej Organizacji Zdrowia osoby starsze upadają częściej wraz z wiekiem i postępującym osłabieniem.

.

Wyższe dawki witaminy D, które były podawane raz w miesiąc, zwiększały ryzyko upadków [22, 23]. W badaniu przeprowadzonym w 2016 r. witamina D podawana była w nadmiarze, czego skutkiem była dwa razy większa ilość upadków, w porównaniu do dawki 800 IU dziennie. Niektóre osoby wiążą to z faktem, że duże dawki witaminy D stymulują enzym, który rozkłada witaminę D3.

.

4000 IU witaminy D a serce

.

W badaniu przeprowadzonym w 2017 r. stwierdzono, że u pacjentów cierpiących na niewydolność serca, u których suplementowano witaminę D pogarszał się stan kliniczny [24].

.

Dane wskazują na ostrożność w odniesieniu do długotrwałej suplementacji umiarkowanie wysokimi dawkami witaminy D.

.

Przeciwwskazania do stosowania witaminy D

.

Nie jest zalecane przyjmowanie dużej dawki witaminy D w przypadku chorób tj:

- kamica nerkowa,

- sarkoidoza,

- nowotwory,

- nadczynność przytarczyc.

.

Nie powinno się brać dużych dawek witaminy D, jeśli stosujesz werapamil (Isoptin) oraz niektóre leki moczopędne [25].

.

Zatrucie witaminą D

.

W przypadku zatrucia witaminą D można mówić o zmęczeniu, wymiotach, biegunce, nadmiernym pragnieniem, wielomoczem. Pogorszeniu ulega sprawność nerek, do tego stopnia, że może dojść do powstania kamieni nerkowych oraz zwapnień w tkankach miękkich [26-29].

.

tabletki  witaminą DZOBACZ OFERTĘ - SALVUM PROTEGO WITAMINA D 1000 - 60 KAPS.

.

53-letniego pacjenta przyjęto do szpitala z powodu świądu, niewydolności nerek, osłabienia mięśni, braku apetytu oraz utraty wagi [30]. Analiza laboratoryjna wykazała, że kapsułka zawiera 4000000 IU zamiast 2000 IU.

.

O taki rodzaj błędu nietrudno, gdyż 1 mg ma aż 40000 IU. Należy zachować szczególna ostrożność podczas procesu rozcieńczania i ważenia.

.

Podsumowanie

.

Badania z ostatnich lat wskazują na możliwą szkodliwość związaną z nadmiernym przyjmowaniem witaminy D, w tym większe ryzyko upadków, infekcji dróg oddechowych, przedwczesnych zgonów, raka [31,32].

.

Miejmy jednak na uwadze to, że około 90% z nas cierpi na niedobory witaminy D, które objawiają się napięciowym bólem głowy, osłabieniem mięśni, bólami kostno-mięśniowymi (szczególnie kolan, nadgarstków, bioder) oraz objawami autoagresji.

.

I pamiętajmy, co za dużo, to niezdrowo.

.

Źródła:

[1] Holick, M.F.. Vitamin D. InModern nutrition in health and disease. 10th edition. M. Shils et al., editors. Lippincott Williams & Wilkins. Baltimore, Maryland, USA, 2005.
[2] Rajakumar K. Vitamin D, cod-liver oil, sunlight, and rickets: a historical perspective. Pediatrics. 2003.
[3] Samuel HS. Vitamin D toxicity a British paediatric association report. Infantile hypercalcemia, nutritional rickets, and infantile scurvy in Great Britain. Br Med J. (1984) 1:1659–61
[4] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6158375/
[5] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11742326
[6] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/2879173
[7] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20439261
[8] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27653000
[9] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23514768
[10] Płudowski P., Kaczmarewicz E. i wsp.: Wytyczne suplementacji witaminą D dla Europy Środkowej: Rekomendowane dawki witaminy D dla populacji zdrowej oraz dla grup ryzyka deficytu witaminy D. Endokrynol. Pol. 2013; 64
[11] Denise Darmawikarta, Yang Chen, Gerald Lebovic, Catherine S. Birken, Patricia C. Parkin, Jonathon L. Maguire, “Total Duration of Breastfeeding, Vitamin D Supplementation, and Serum Levels of 25-Hydroxyvitamin D”.
[12] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22358317
[13] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21332187
[14] Zdrojewicz Z., Chruszczewska E., Miner M., Wpływ witaminy D na organizm człowieka, Med Rodz 2015; 2(18): 61-66.
[15] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26540136
[16] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26063508
[17] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18695076
[18] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22573406
[19] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23533239
[20] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21411617
[21] Thurnham DJ. Plasma 25-hydroxy-cholecalciferol (vitamin D) is depressed by inflammation: implications and parallels with other micronutrients. Sight Life. 2011;25:38–47.
[22] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26747333
[23] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20460620
[24] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28498942
[25] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23307906
[26] Lorenc R.S., Karczmarewicz E., Kryśkiewicz E., Płudowski P.: Zasady zaopatrzenia i standardy oceny zaopatrzenia organizmu w witaminę D w świetle jej plejotropowego działania. Standardy Med., 2012; 9: 595–604
[27] IOM (Institute of Medicine): Dietary reference intakes for calcium and vitamin D. Washington (DC), National Academies Press (US), 2011
[28] PłudowskiP., Socha P., Karczmarewicz E. i wsp.: Vitamin D supplementation and 25-hydroksyvitamin D in inflants – a prospective cohort observation study. JPGN, 2011; 53 (1): 93–99
[29] Jones G.: Vitamin D safety: its mechanisms and application. Standardy Med., 2012; 9: 605–609
[30] Marins TA, Galvão Tde F, Korkes F, et al. Vitamin D intoxication: case report. Einstein (Sao Paulo). 2014;12(2):242-4.
[31] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27653000
[32] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27594987
[33] https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1140979259391546&id=336484796507667&__tn__=K-R




 (131)    (0)    0

Your comment has been sent successfully. Thanks for comment!
Zostaw komentarz
Captcha
Facebook comments